Uw leverancier kan uw proces stilleggen.

Draait een AI-model via een API-koppeling mee in uw werkproces, dan kijkt de leverancier mee. OpenAI bracht op 3 september een model uit met zwaardere bewaking dan voorheen. De leverancier schrijft zelf dat die bewaking legitiem werk kan vertragen, pauzeren of stoppen. Uw proces kan dus stilvallen zonder dat er bij u iets misgaat.

OpenAI bracht op 3 september 2026 het model GPT-6 Astra uit en merkte het aan als het eerste eigen model dat het kritieke niveau voor cyberbekwaamheid haalt onder het eigen veiligheidskader. Om die reden zijn extra controles ingebouwd. In de eigen veiligheidsdocumentatie schrijft de leverancier dat die controles legitiem werk soms kunnen vertragen, pauzeren of stoppen, ook werk dat niet zichtbaar met cyberbeveiliging te maken heeft en taken waarin een AI-agent langere tijd doorloopt. Wordt een taak gepauzeerd, dan kan een gebruiker in de eigen omgevingen van de leverancier worden gevraagd de handeling te beoordelen. Bij gebruik via de programmeerkoppeling stopt de taak.

Dit kan uw organisatie raken zodra een AI-model via een API-koppeling in acceptatie, schadebehandeling of klantcontact meedraait. De storingsoorzaak ligt dan niet in uw eigen keten en volgt niet uw eigen wijzigingskalender: de leverancier kan ingrijpen op een moment dat u niet kiest en om een reden die u vooraf niet kent. Voor een bestuur is dat geen technisch detail maar een continuïteitsvraag. Een strengere afspraak over beschikbaarheid dekt haar niet af, want de leverancier grijpt hier bewust in.

Agendeer twee vragen. Ten eerste: in welke processen draait een extern AI-model mee en wat gebeurt daar wanneer een taak halverwege stopt? Ten tweede: welk verslag houdt uw organisatie zelf over van een taak die door de leverancier is afgebroken? Leg beide antwoorden vast in de uitwijk- en terugvalscenario's onder de verordening digitale operationele weerbaarheid en breng het onderwerp in bij het eerstvolgende leveranciersoverleg.

AXA heeft de besturing van AI-agenten ondergebracht in een groepsbrede infrastructuurlaag, sinds juli in gebruik bij vijf onderdelen. Kostenbeheersing, veiligheidsbewaking en menselijk toezicht bij bedrijfskritische besluiten zitten in die laag zelf en niet in de afzonderlijke toepassing.

AXA maakte op 8 september 2026 bekend dat het samen met Publicis Sapient een groepsbrede infrastructuurlaag voor AI-agenten opschaalt, aangeduid als Global AI Hub. De eerste versie draait sinds juli 2026 bij vijf onderdelen: Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en AXA XL. Volgens de eigen aankondiging is de laag onafhankelijk van een enkele modelleverancier en omvat zij besturing, kostenbeheersing, veiligheidsbewaking, beveiliging en naleving over de volle levensduur van een AI-toepassing, met menselijk toezicht bij bedrijfskritische besluitvorming. Genoemde toepassingen zijn automatisering van motorrijtuigschade, verwerking van klantmail en kennisontsluiting binnen de organisatie.

Voor uw bestuur is vooral van belang hoe aantoonbaar het menselijk toezicht is. Dat hangt af van waar dit toezicht is belegd. Is het onderdeel van de centrale infrastructuurlaag, dan geldt één regime voor alle toepassingen. Is het per project ingericht, dan moet de werking ervan ook per project worden aangetoond. Precies daarop zag de Nederlandse boete van augustus 2026 over geautomatiseerde besluitvorming: niet op de vraag óf ergens een mens meekijkt, maar of die mens daadwerkelijk kan ingrijpen en afwijken. Ook de onafhankelijkheid van één leverancier is door de recente marktontwikkelingen geen kostenoverweging meer, maar een continuïteitsvraag.

Stel vast of er in uw organisatie één plaats is waar staat welke AI-agent welke handeling zelfstandig mag verrichten en wie die bevoegdheid heeft verleend. Bestaat die plaats niet, laat dan in kaart brengen waar de bevoegdheden nu feitelijk worden verleend. Vraag daarna om een voorstel dat besturing, toezicht en de vastlegging van handelingen en besluiten op één plek belegt, met een tijdpad.

Een cyberpolis dekt schade door iemand die zich onbevoegd toegang verschaft. Een AI-agent die schade veroorzaakt, doet dat meestal met toegang die hem bewust is verleend. Verzekeraars verduidelijken daarom hun voorwaarden in plaats van AI uit te sluiten. Munich Re zegt dat de vraag groeit terwijl de contractformuleringen nog moeten worden opgebouwd.

Persbureau Reuters berichtte op 27 augustus 2026 dat cyberverzekeraars hun polisvoorwaarden verduidelijken in plaats van AI-schade uit te sluiten. QBE wordt aangehaald met de lijn dat AI een risicoversterker is en geen fundamenteel nieuw cyberrisico: leidt een AI-gebeurtenis tot een klassiek cyberincident, dan blijft de schade gedekt. Beazley houdt AI-risico binnen de brede cyberpolis en werkt aan nieuwe dekking. Als afzonderlijke AI-dekkingen worden Armilla AI, aiSure van Munich Re en een aanbod van AXA XL genoemd. Los daarvan schreef Munich Re op 6 september 2026 in de eigen publicatie voorafgaand aan de herverzekeringsbijeenkomst in Monte Carlo dat de vraag naar dekking van AI-risico groeit en dat daarvoor diepgaande expertise, scherp risico-inzicht en heldere contractformuleringen nodig zijn.

Dit raakt uw organisatie op twee manieren. Als inkoper van dekking: zet uw organisatie AI-agenten in bij acceptatie, schadebehandeling of klantcontact, dan kan schade ontstaan doordat een AI-agent binnen zijn toegestane rechten iets kostbaars verkeerd doet. Dat is geen inbraak en dus mogelijk geen gedekt cyberincident. Als risicodrager: de markt beweegt van uitsluiten naar verwoorden, terwijl de grootste herverzekeraar zelf zegt dat de kennis nog moet worden opgebouwd. Dat is tegelijk een opening en een risico voor uw acceptatiebeleid.

Leg de eerste vraag voor aan uw makelaar voor de eerstvolgende prolongatie: valt een handeling van een eigen AI-agent die binnen zijn bevoegdheid blijft onder de huidige cyber- en beroepsaansprakelijkheidsdekking? Zo nee, waar dan wel? Laat de tweede vraag beantwoorden door acceptatie en risicobeheer samen, voordat een AI-dekking in de portefeuille wordt opgenomen.

Aanbieders verdelen hun eigen model in capaciteitsniveaus en geven het zwaarste niveau alleen aan partijen die zij zelf goedkeuren. In de eerste week van september deden Anthropic, OpenAI en Google dat alle drie. Wat een verzekeraar kan inkopen is daarmee niet wat het model kan.

Anthropic bracht op 1 september 2026 twee uitvoeringen van hetzelfde model uit: een algemeen beschikbare variant en een variant met andere beveiligingsmaatregelen die uitsluitend via toelatingsprogramma's beschikbaar is en op dit moment alleen voor organisaties in de Verenigde Staten. OpenAI kondigde diezelfde dag aan dat de geavanceerde cyberfuncties van GPT-6 Astra eerst naar een kleine groep testers gaan en daarna naar een toelatingsprogramma. Google bracht op 2 september 2026 twee modellen uit, waarvan de cybervariant alleen beschikbaar is via een nieuw toelatingsprogramma voor overheidsinstanties, beheerders van vitale infrastructuur en onderhouders van software. In alle drie de gevallen beslist de aanbieder zelf over toelating en zijn de criteria niet openbaar.

Voor uw bestuur volgen hieruit twee dingen. Ten eerste meet een leveranciersbeoordeling die zich baseert op wat het model kan iets anders dan wat uw organisatie krijgt. Een continuïteitsclausule die is geschreven voor overmacht of voor ingrijpen door een overheid dekt dit niet, want er valt niets weg: u krijgt een minder krachtige uitvoering, zonder contractueel recht op de zwaardere. Ten tweede is er een scheve verhouding aan de beveiligingskant. De zwaarste cybercapaciteit gaat naar een omschreven groep verdedigers waartoe een verzekeraar niet behoort, terwijl een aanvaller zich niet aan die indeling houdt.

Laat vastleggen welk capaciteitsniveau uw organisatie feitelijk afneemt bij elke AI-leverancier en of daarover iets in het contract staat. Neem de vraag mee in het register van ICT-derdeaanbieders. Vraag daarnaast aan uw aanbieder van beveiligingsdiensten welke van uw verdedigende leveranciers wel toegang heeft tot deze capaciteit en langs welke weg die bij u terechtkomt.